„JESTEM KOBIETĄ”

JESTEM KOBIETĄ

Program profilaktyczny realizowany pod patronatem Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Łodzi .
Realizatorem programu jest Specjalistyczna Poradnia Wspierania Rozwoju i Terapii

WSTĘP

W ostatnich latach zmienił się znacznie obraz współczesnej dziewczyny. Obraz nastolatki wzbogacił się, ale też jednocześnie uległ skomplikowaniu. Jest przeładowany, zawiera wiele sprzecznych ze sobą elementów . Wielokrotnie towarzyszy mu zbyt wiele wygórowanych i często sprzecznych oczekiwań. Obraz społeczny kobiety zbliża się coraz bardziej do obrazu mężczyzny, bo nie dopuszcza lęków, niepewności czy porażek.

Jak więc wygląda nowy obraz dziewcząt? Współczesna dziewczyna jest pewna siebie, jasno wyraża swoje zdanie, pilnuje własnej prywatności, bardzo dobrze zna siebie, ma szeroką wiedzę o świecie, w którym żyje i „korzysta z życia”. Dba o swój wygląd, jest świadoma swojego ciała, cieszy się nim i wykorzystuje je jako źródło zadowolenia. Zna najnowsze trendy, ale nie traci niczego ze swej odmienności. Idzie własną drogą (Stauber, 1999)

Publiczny wizerunek współczesnej dziewczyny, mamiąc obrazem świadomej i wyluzowanej nastolatki, nie daje przestrzeni dla innych wariantów dziewcząt. Szczególnie, że zgodnie z mechanizmami rozwojowymi dziewczęta mają w tym wieku tendencję do dopasowania się do wyobrażeń rodziców lub, nierzadko odmiennych, wyobrażeń grupy rówieśniczej. U tych pierwszych owocuje to aktywizacją zasobów własnej psychiki, u drugiego rodzaju dziewcząt natomiast może wiązać się z wycofaniem społecznym lub też prowadzić do demoralizacji (na podst.:Luthar, 2003).
Badania i rozmowy z dziewczętami pokazują, że ich rzeczywisty świat znacznie różni się od popkulturowych obrazów „silnych dziewczyn”. Kobiety kształtują pojęcie własnej atrakcyjności w wyniku dwojakiego wpływu. Po pierwsze normatywnego, który zmusza je do podporządkowania się kulturowym standardom piękna. Po drugie informacyjnego, dzięki któremu kobiety wiedzą jakie standardy atrakcyjności obowiązują w ich kulturze (na podst. Aronson, 1997).
Okres adolescencji charakteryzuje się swoistym napięciem, którego doświadcza młody człowiek. Można tu mówić o swoistym kryzysie tożsamości, względnie pomieszaniu tożsamości. Pozytywne rozwiązanie kryzysu owocuje odpowiedzią na pytanie kim jestem, kim mogę być oraz czy jestem wierny swoim przekonaniom? Późna adolescencja jest natomiast związana z czasem wchodzenia jednostki w szersze życie społeczne i kształtowanie autonomii psychicznej (Obuchowska, 2004). Czas dojrzewania jest zatem czasem wielkich przemian. Dotyczą one szybkiego wzrostu ciała i zmian w wyglądzie, który nabiera dużego znaczenia dla adolescenta. Zmiany zachodzą również w sferze emocjonalnej, co owocuje chwiejnością i zmiennością nastrojów.
Samoocena również ulega zmianie i jest w dużej mierze zależna jest od zewnętrznych opinii. Przemiany dotyczą także relacji z innymi ludźmi. Rówieśnicy są główną grupą odniesienia i na ich akceptacji młodemu człowiekowi najbardziej zależy, dlatego mają oni szczególny wpływ na jego sposób bycia, ubierania się. W tym czasie dochodzi do dynamicznego rozwoju myślenia abstrakcyjnego i logicznego, co powoduje wzrost krytycyzmu względem świata i siebie samego.
Brak dorosłych w procesie inicjacji płci powoduje, że młodzież sama poszukuje własnych sposobów manifestowania swojej męskości i kobiecości. W przypadku dziewcząt wyrazem tego procesu jest przedwczesna inicjacja w dziedzinie ekspresji piękna ciała i życiu seksualnym. Dudek zwraca tu uwagę na ogromną rolę mediów, które lansują hasła wiecznej młodości i swobody seksualnej.

Dorastające dziewczęta mogą więc czuć się zagubione, bo nastolatką można być na wiele sposobów, szczególnie, że wszystko jest dopuszczalne i indywidualnie określane też jako właściwe. Równocześnie w dalszym ciągu obowiązują stare wzorce. Nastolatki nadal spotykają się z konserwatywnymi obrazami i wyobrażeniami młodych dziewcząt.

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE

Według teorii zadań rozwojowych R. Havighursta na okres dojrzewania przypadają specyficzne zadania: ukształtowanie własnej roli męskiej lub kobiecej, akceptacja swojego wyglądu i posługiwanie się własnym ciałem, przygotowanie się do małżeństwa i życia w rodzinie, wejście w nowe i bardziej dojrzałe związki z rówieśnikami obojga płci i emocjonalnej niezależności od dorosłych. Ważnym obszarem zadań rozwojowych jest też przygotowanie się do kariery zawodowej, nabywanie niezależności ekonomicznej, przyswajanie sobie autonomicznego systemu etycznego wyznaczającego zachowania oraz rozwijanie zdolności intelektualnych i pojęć koniecznych dla kompetencji obywatelskiej (Brzezińska 2007).
Wiek gimnazjalny jest okresem ważnym w budowaniu tożsamości płciowej.
Brak jasnych i jednoznacznych wzorców kobiecych wpływa na dezorientację, a co za tym idzie, utrudnia dziewczętom u progu kobiecości, wchodzenie w społeczne role kobiece.
Zanikanie wartości rodziny powoduje brak potrzeby wchodzenia w trwałe i odpowiedzialne związki.
Myśląc o kobiecości należy zwrócić uwagę na dotychczasowe stereotypy ról i zachowań. Zmiany społeczne wymuszają elastyczność młodej kobiety w tworzeniu własnej tożsamości. Jest to tym bardziej trudne gdyż za plecami przeciętnej dorastającej dziewczyny są już nieaktualne wzorce kobiety a przed nią nowe, nieznane społecznie wyzwania.
Z doświadczeń „ gabinetowych” psychologów i psychoterapeutów coraz wyraźniej widoczne są podstawowe problemy dorastających dziewcząt i młodych kobiet. Głównymi obszarami, bezwzględnie wymagającymi wsparcia dorosłych (głównie kobiet) jest: radzenie sobie z własną tożsamością , poczucie realnego i adekwatnego ” ja” osobowego, dbanie o szeroko pojęte dbanie o własne zdrowie ( lepiej być szczupłą niż zdrową)
Uważamy, że ten program „Jestem Kobietą” warto zrealizować w bezpośrednim kontakcie z kobietami i innymi młodymi dziewczętami, gdyż wzrasta wtedy wiarygodność przekazu informacyjnego ( mniej formalnie i mniej internetowo).

CEL OGÓLNY – BUDOWANIE PODSTAW TOŻSAMOŚCI Z WŁASNĄ KOBIECOŚCIĄ

Głównym celem pracy z dziewczętami uznajemy więc rozwinięcie osobowości dziewcząt i wsparcie ich w kształtowaniu własnej perspektywy życiowej, gdyż samodzielne życie wymaga kompetencji umożliwiających obronę przed ingerencją, przemocą i zależnością.

CELE SZCZEGÓŁOWE

Uczestniczki programu:

  • poznają podstawowe czynniki wpływające na budowanie poczucia własnej wartości;
  • uzyskają wiedzę dotyczącą kształtowania umiejętności psychospołecznych we współczesnej rzeczywistości;
  • dowiedzą się, jak rozwijać zdrowy styl życia, z uwzględnieniem prawidłowego odżywiania;
  • poznają podstawy edukacji w zakresie zdrowia seksualnego, w tym budowania prawidłowych relacji z drugą płcią;
  • zdobędą wiedzę na temat radzenia sobie w trudnych sytuacjach.

GRUPA DOCELOWA

Dziewczęta z klas ósmych szkół podstawowych.

PRZEBIEG PROGRAMU

Cykl 7 spotkań zawierających następujące moduły:
KOBIETA - TO BRZMI DUMNIE – o poczuciu własnej wartości i komunikacji wspierającej kobiecość - spotkanie z psychologiem - 3 godz.

CO BY MOJE CIAŁO CHCIAŁO cz. I – kilka słów o zdrowej diecie - spotkanie z dietetykiem – 3 godz.

CO BY MOJE CIAŁO CHCIAŁO cz. II – sposoby na zadbaną skórę i twarz - spotkanie z kosmetologiem / wizażystą - 3 godz.

KOBIETA I JEJ PRAWA - spotkanie z prawnikiem - 3 godz.

ZDROWIE KOBIETY – edukacja w zakresie zdrowia seksualnego, spotkanie z pedagogiem - edukatorem psychoseksualnym – 3 godz.

JA I MOJA PRZYSZŁOŚĆ - doradztwo zawodowe – spotkanie z pedagogiem - 3 godz.

W KRĘGU KOBIET - o wzajemnym wspieraniu się kobiet -spotkanie z psychologiem - 3 godz.

Podsumowanie + ewaluacja